Parafia Rzymskokatolicka Świętego Mateusza Apostoła i Ewangelisty

Parafia Nowe powstała ok. 1185 r. lub na przełomie XII i XIII w. Na tych terenach jest ona pierwotna. To z niej wyodrębniły się takie parafie jak Pieniążkowo, Wielki Lubień, Bzowo, Płochocin, Mątawy, Wielki Lubień i inne. Święty Mateusz Apostoł i Ewangelista był patronem parafii od samego jej zarania Zanim postawiono obecną świątynię, w tym samym miejscu znajdował się prawdopodobnie kościół drewniany, który został rozebrany po wybudowaniu świątyni ceglanej. Działo się to w XIV w. pod kierownictwem Zakonu Krzyżackiego. Jest to gotyk w typie halowym, trzynawowym. W latach 1911-1914 powiększono kościół od strony zachodniej, od wieży ku dzisiejszemu wejściu głównemu, z chórem włącznie oraz poszerzono północną nawę boczną. Przy okazji rozbudowy usunięto w nawach drewniany strop, zastępując go sklepieniem gwieździstym, a sklepienie w prezbiterium odnowiono. Pod warstwą tynku niemal wszystkich ścian ukryte zostały malowidła z różnych okresów średniowiecza. Wyróżnić można około czterdzieści pojedynczych polichromii, z których jedenaście zostało odsłoniętych po zamalowaniu. Wnętrze kościoła jest bogato wyposażone w cenne zabytki sztuki religijnej, głownie z XVII i XVIII w. oraz wcześniejsze. Okna świątyni zdobi dziesięć witraży z przełomu XX i XXI wieku Na wieży kościoła znajdują się trzy dzwony kościelne. Na terenie parafii są także kościoły filialne. 1) Kościół pofranciszkański obecnie p.w. św. Maksymiliana Kolbe został wzniesiony przez sprowadzonych w 1282 roku przez księcia pomorskiego Mszczuja II do Nowego franciszkanów minorytów. Franciszkanie wznieśli kościół wraz z zabudowaniami klasztornymi. 25.10 1899 roku kościół spłonął. Pracami związanymi z odbudową kościoła zajęli się protestanci. Po znacznym zniszczeniu podczas działań woj. W 1945 roku pełnił funkcję magazynu Pomorskiej Fabryki Mebli. W 1976r. świątynia została przekazana parafii w Nowem. W kościele zachowała się krypta z 1311 roku ze sklepieniem żebrowym wsparta na jednym filarze (ewenement w skali Europy) oraz średniowieczne prezbiterium. 2) Kościół św. Jerzego z poł. XIV wieku na planie wydłużonego ośmioboku z drewnianą wieżyczką. Wnętrze kościoła – kaplicy zdobi XVIII wieczny ołtarz św. Jerzego. Za ołtarzem znajduje się chłodnia. Obecnie świątynia pełni funkcję kaplicy cmentarnej.